Upplýsinga- og tæknimennt
Samantekt á umræðum og vinnu
Þáttakendur:
Fyrst: Guðmundur Karl kennari við Menntaskóla Borgarfjarðar, Óskar Birgis kennari Grunnskólans í Borgarnesi, Jónína Eiríksdóttir kennari við Grunnskóla Borgarfjarðar, hópstjóri.
Síðar bættust í hópinn: Ásthildur fræðslustjóri, Ásta Einars deildarstjóri á Hvanneyri og Hilmar Már aðstoðarskólastjóri í Borgarnesi.
Skipulag vinnu
Hópurinn (fyrsta útgáfa) hittist tvisvar á Varmalandi og í Borgarnesi á sameiginlegum fundum þróunarverkefnisins. Auk þess hefur hópurinn skrifast á með hjálp Námskjásins.
Hér verður greint frá því helsta, sem hópurinn hefur rætt:
Námskráin
Í kynningu Menntamálaráðuneytis á nýrri aðalnámskrá á Varmalandi var upplýsingamennt talin til þeirra greina, sem mest hefðu breyst frá eldri námskrá. Við lestur beggja námskránna verður þó vandséð í hverju þær breytingar felast því ekki verður auðveldlega séð að efnislega hafi orðið mikil breyting. Ef til vill hafa ráðuneytismenn átt hér við, að búið er að kljúfa frá greininni þann þátt sem áður hét hönnun og smíði og einnig að í viðmiðunarstundaskrá hefur orðið breyting. Nú eru færri tímar settir til kennslu í upplýsingamennt á eldra stigi, en á móti kemur að skólunum er ætlað meira svigrúm til að koma greininni að í vali á því stigi. Í fyrrnefndri kynningu gleymdist þó að fjalla nánar um upplýsingamenntina og finnst okkur í hópnum að með því birtist nokkuð mynd sú, sem blasir víða við í skólum. Allir vilja að greinin sé kennd, en vilja helst ekki sjá af tíma eða fjármunum til þess.
Hvað viljum við?
Hver nemandi með vél
Hópurinn er sammála um að stefna beri að því að nemendur okkar öðlist leitandi frumkvæði í vinnu sinni í skólanum og tölvan verði tæki til þess að ná árangri í slíkri vinnu.
Mikilvægt sé að hver og einn beri ábyrgð á vélinni, sem hann hefur undir höndum og kunni að halda henni gangandi. Frelsi nemandans til að nýta sem best alla kosti hennar þyrfti að vera sem mest og hægt væri að virkja eldri nemendur til að vinna að umsjón og viðhaldi tölvukerfa á hverjum stað til þess að ekki þurfi að kalla til dýra starfsmenn til slíkra verka. Það yki líka á sveigjanleika í notkun og áræði notendanna. Þetta mætti vera valáfangi í 9. og 10. bekk.
Framtíðin er sennilega óhugsandi öðru vísi en að hver nemandi hafi sína eigin vél, svo sem eins og blýant og blað í dag.
Birting á verkum nemenda
Þá var komið inná kosti þess að nemendur birti verk sín og niðurstöður á svæði, sem öllum væri opið eða á Netinu. Að slíku ætti Borgarfjörður að vinna.
Tvöfaldir kennaratímar
Við viljum gjarnan að tímar í upplýsingamennt séu að hluta til tvöfaldir kennaratímar, þannig að bekkjar- eða greinakennarar fylgi hópum í upplýsingamennt og kynnist með því þeim vinnubrögðum sem þar eru kennd. Við teljum að þannig geti kennarar framvegis tekið að sér kennsluna í auknum mæli og tvinnað hana betur við nám nemenda sinna.
Tvenns konar kennsla í upplýsinga og tölvukennslu
Við álítum að í raun sé þörf á tvenns konar kennslu í upplýsingamennt í skólastarfinu. Annars vegar við að nýta tæknina til að leita, vinna með og miðla upplýsingum og hins vegar að kynna nemendum undirstöðuatriði upplýsingatækninnar, til dæmis táknkerfi (HTML, SQL, JavaScript, C, ASCII, Unicode, Byte, bit, pixel...)
Opnar leiðir
Einnig kom fram í hópnum ábending á að við þurfum alltaf að hafa í huga að velja opnar, frjálsar og helst útgjaldalausar lausnir, þegar við erum að velja stýrikerfi, notendaforrit og annað tengt upplýsingatækni í skólunum. Bæði vegna útgjaldanna, en ekki síður til að auka sveigjanleika og möguleika á samstarfi við skóla, fyrirtæki eða aðra aðila hér á landi eða erlendis.
Verkstæði
Í þessu ljósi bendum við á að nú þegar þyrfti að hefja vinnu við að finna tól og tæki, stýrikerfi, forrit og aðferðafræði og sýna svo í verki (kennslu og námi) að hægt sé að nota nýjustu upplýsingatækni í skólastarfinu. Hér er átt við að komið verði á fót eins konar tilrauna- og vinnustofu sem sinnt gæti slíkri vinnu og haft frumkvæði í farsælli þróun í málaflokknum.
Niðurlag
Undirrituð fullyrðir að mikið gagn hafi hlotist af því að hitta fólk úr öðrum skólum og skólastigum til skrafs og ráðagerða og trúir að þar tali hún fyrir munn hópsins. Einnig tel ég ástæðu til að hrósa Námskjánum þó hann hafi enn sem komið er ekki verið fullnýttur. Allir góðir hlutir gerast hægt. Með von um áframhald á þróunarvinnunni
Kleppjárnsreykjum, 29. nóvember 2007
Jónína Eiríksdóttir